DEİK nin Rusya Pazar Araþtýrma Raporunu yüklemek için Týklayýnýz RUSYA FEDERASYONU Gümrük Vergi Oranları Rusya Federasyonu'nca ithal edilen mallar meri mevzuat gereğince gümrük vergisine tabidir. Fasıllar itibarıyla sözkonusu gümrük vergilerine ilişkin bilgiler aşağıda gösterilmektedir. RUSYA FEDERASYONU'NDA İTHALATTA UYGULANAN GÜMRÜK VERGİSİ ORANLARI G.T.i.P Madde ismi Gümrük Vergisi(% veya ECU) 1. FASIL Canlı hayvanlar %5 2. FASIL Etler ve yenilen sakatat %15 3. FASIL Balıklar, kabuklu hayvanlar, yumuşakçalar ve suda yaşayan diğer omurgasız hayvanlar %10 4. FASIL Süt ürünleri;kuş ve kümes hayvanlarının yumurtaları; tabii bal; tarifenin başka yerinde belirtilmeyen veya yer almayan yenilebilir hayvansal menşeli ürünler %15 5. FASIL Tarifenin başka yerinde belirtilmeyen veya yer almayan hayvansal menşeli ürünler %10 6. FASIL Canlı ağaçlar ve diğer bitkiler; yumrular,kökler ve benzerleri; kesme çiçekler ve süs yaprakları * 7. FASIL Yenilen sebzeler ve bazı kök ve yumrular %15 8. FASIL Yenilen meyvalar ve yenilen sert kabuklu meyvalar; turunçgillerin ve kavunların ve karpuzların kabukları %10 9. FASIL Kahve, çay, paraguay çayı ve baharat %5 10. FASIL Hububat %5 11. FASIL Değirmencilik ürünleri; malt;nişasta; inülin; buğday gluteni %10 12. FASIL Yağlı tohum ve meyvalar;muhtelif tane tohum ve meyvalar; sanayiide ve tıpta kullanılan bitkiler;saman ve kaba yem %5 13. FASIL Lak; sakız; reçine ve diğer bitkisel özsu ve hülasalar %5 14. FASIL Örülmeye elverişli bitkisel maddeler; tarifenin başka yerinde belirtilmeyen veya yer almayan bitkisel ürünler %15 15. FASIL Hayvansal ve bitkisel katı ve sıvı yağlar ve bunların parçalanma ürünleri; hazır yemeklik katı yağlar; hayvansal ve bitkisel mumlar %15 16. FASIL Et, balık, kabuklu hayvanlar, yumuşakçalar veya diğer su omurgasızlarının müstahzarları %15 18. FASIL Kakao ve kakao müstahzarları %5 19. FASIL Hububat, un, nişasta veya süt müstahzarları; pastacılık ürünleri %15 20. FASIL Sebzeler, meyvalar, sert kabuklu meyvalar ve bitkilerin diğer kısımlarından elde edilen müstahzarlar %20 21. FASIL Yenilen çeşitli gıda müstahzarları %15 22. FASIL Meşrubat, alkollü içkiler ve sirke * 23. FASIL Gıda sanayiinin kalıntı ve döküntüleri; hayvanlar için hazırlanmış kaba yemler %5 24. FASIL Tütün ve tütün yerine geçen işlenmiş maddeler * 25. FASIL Tuz; kükürt; topraklar ve taşlar; alçılar, kireçler ve çimento %5 26. FASIL Metal cevherleri, cüruf ve kül %5 27. FASIL Mineral yakıtlar, mineral yağlar ve bunların damıtılmasından elde edilen ürünler; bitümenli madenler; mineral mumlar %5 28. FASIL Anorganik kimyasallar;kıymetli metallerin, radyoaktif elementlerin, nadir toprak metallerinin ve izotoplarının organik veya anorganik bileşikleri %5 29. FASIL Organik kimyasal ürünler %5 30. FASIL Eczacılık ürünleri %10 31. FASIL Gübreler %10 32. FASIL Debagatte ve boyacılıkta kullanılan hülasalar; taneler ve türevleri; boyalar, pigmentlerve diğer boyayıcı maddeler; müstahzar boyalar ve vernikler; macunlar; mürekkepler %5 33. FASIL Uçucu yağlar ve rezinoitler; parfümeri, kozmetik veya tuvalet müstahzarları * 34. FASIL Sabunlar,yüzeyaktif organik maddeler, yıkama müstahzarları, yağlama müstahzarları,suni mumlar,müstahzar mumlar, temizleme veya bakım müstahzarları, ışık temini için kullanılan her türlü mumlar ve benzerleri, model yapmaya mahsus her türlü patlar,dişçi mumları ve alçı esaslı dişçilik müstahzarları %15 35. FASIL Albüminoid maddeler; değişikliğe uğramış nişasta esaslı ürünler; tutkallar; enzimler %5 36. FASIL Barut ve patlayıcı maddeler;pirotekni mamulleri; kibritler, piroforik alaşımlar;ateş alıcı maddeler %30 37. FASIL Fotoğrafçılıkta veya sinemacılıkta kullanılan eşya %10 38. FASIL Muhtelif kimyasal maddeler %5 39. FASIL Plastikler ve mamulleri * 40. FASIL Kauçuk ve kauçuktan eşya %5 41. FASIL Ham postlar, deriler (kürkler hariç) ve köseleler %5 42. FASIL Deri eşya; saraciye eşyası ve eyer ve koşum takımları; seyahat eşyası, el çantaları ve benzeri mahfazalar; hayvan bağırsağından mamul eşya (ipek böceği guddesi hariç) * 43. FASIL Postlar, kürkler ve taklit kürkler; bunların mamulleri * 44. FASIL Ağaç ve ahşap eşya; odun kömürü %20 45. FASIL Mantar ve mantardan eşya %5 46. FASIL Hasırdan, sazdan veya örülmeye elverişli diğer maddelerden mamuller; sepetçi ve hasırcı eşyası %25 47. FASIL Odun veya diğer lifli selülozik maddelerin hamurları; kağıt veya kartondan döküntü, kırpıntı ve hurdalar %15 48. FASIL Kağıt ve karton; kağıt hamurundan,kağıttan veya kartondan eşya %15 49. FASIL Basılı kitaplar,gazeteler,resimler ve baskı sanayiinin diğer mamulleri; el ve makina yazısı metinler ve planlar %15 50. FASIL İpek %5 51. FASIL Yapağı ve yün, ince veya kaba hayvan kılı; at kılından iplik ve dokunmuş mensucat %20 52. FASIL Pamuk %20 53. FASIL Dokumaya elverişli diğer bitkisel lifler;kağıt ipliği ve kağıt ipliğinden dokunmuş mensucat %5 54. FASIL Sentetik ve suni filamentler %10 55. FASIL Sentetik ve suni devamsız lifler %10 56. FASIL Vatka, keçe ve dokunmamış mensucat; özel iplikler; sicim,kordon, ip halat ve bunlardan mamul eşya %5 57. FASIL Halılar ve diğer dokumaya elverişli maddelerden yer kaplamaları % 30 (en az 0,75 ECU/m2) Özel dokunmuş mensucat; tufte edilmiş dokumaya elverişli mensucat; dantela; duvar halıları; şeritçi ve kaytancı eşyası; %25 59. FASIL Emdirilmiş, sıvanmış, kaplanmış veya lamine edilmiş dokumaya elverişli mensucat;dokumaya elverişli maddelerden teknik eşya %5 60. FASIL Örme eşya %10 61. FASIL Örme giyim eşyası ve aksesuarı %30 62. FASIL Örülmemiş giyim eşyası ve aksesuarı %30 63. FASIL Dokumaya elverişli maddelerden diğer hazır eşya;takımlar;kullanılmış giyim eşyası ve dokumaya elverişli maddelerden kullanılmış eşya; paçavralar %30 64. FASIL Ayakkabılar,getrler,tozluklar ve benzeri eşya;bunların aksamı * 65. FASIL Başlıklar ve aksamı %20 66. FASIL Şemsiyeler,güneş şemsiyeleri, bastonlar,iskemle bastonlar, kamçılar, kırbaçlar ve bunların aksamı %20 67. FASIL Hazırlanmış ince ve kalın kuş tüyleri ve bunlardan eşya; yapma çiçekler;insan saçından eşya %20 68. FASIL Taş, alçı, çimento, amyant, mika ve benzeri maddelerden eşya %15 69. FASIL Seramik mamulleri %25 70. FASIL Cam ve cam eşya %15 71. FASIL Tabii veya kültür inciler, kıymetli veya yarı kıymetli taşlar, kıymetli metaller, kıymetli metallerle kaplama metaller ve bunlardan mamul eşya;taklit mücevherci eşyası; metal paralar %30 72. FASIL Demir ve çelik %5 73. FASIL Demir veya çelikten eşya %20 74. FASIL Bakır ve bakırdan eşya %5 75. FASIL Nikel ve nikelden eşya * 76. FASIL Aluminyum ve aluminyumdan eşya * 78. FASIL Kurşun ve kurşundan eşya %5 79. FASIL Çinko ve çinkodan eşya %5 80. FASIL Kalay ve kalaydan eşya %5 81. FASIL Diğer adi metaller; sermetler;bunlardan eşya %15 82. FASIL Adi metallerden aletler,bıçakcı eşyası ve sofra takımları;adi metallerden bunların aksam ve parçaları * 83. FASIL Adi metallerden çeşitli eşya %25 84. FASIL Nükleer reaktörler, kazanlar, makinalar,mekanik cihazlar ve aletler %10 85. FASIL Elektrikli makina ve cihazlar ve bunların aksam ve parçaları; ses kaydetmeye ve kaydedilen sesi tekrar vermeye mahsus cihazlar;televizyon görüntü ve seslerinin kaydedilmesine ve kaydedilen görüntü ve sesin tekrar verilmesine mahsus cihazlar ve bunların aksam, parça ve aksesuarı %10 86. FASIL Demiryolu ve benzeri hatlara ait taşıtlar ve malzemeler ve bunların aksam ve parçaları; her türlü mekanik (elektromekanik olanlar dahil) trafik sinyalizasyon cihazları %10 87. FASIL Motorlu kara taşıtları, traktörler, bisikletler, motosikletler ve diğer kara taşıtları; bunların aksam, parça ve aksesuarı * 88. FASIL Hava taşıtları,uzay taşıtları ve bunların aksam ve parçaları %30 89. FASIL Gemiler ve suda yüzen taşıt ve araçlar %30 90. FASIL Optik alet ve cihazlar,fotoğraf,sinema,ölçü,kontrol ayar alet ve cihazları, tıbbi veya cerrahi alet ve cihazlar;bunların aksam,parça ve aksesuarı %15 91. FASIL Saatler ve bunların aksam ve parçaları %20 92. FASIL Müzik aletleri; bunların aksam, parça ve aksesuarı %5 93. FASIL Silahlar ve mühimat; bunların aksam, parça ve aksesuarı %30 94. FASIL Mobilyalar, tıpta veya cerrahide kullanılan mobilyalar, yatak takımları ve benzeri doldurulmuş eşya;tarifenin başka yerinde belirtilmeyen veya yer almayan aydınlatma cihazları; reklam lambaları,ışıklı tabelalar, ışıklı isim plakaları ve benzerleri;prefabrik yapılar %30 95. FASIL Oyuncaklar, oyun ve spor malzemeleri; bunların aksam,parça ve aksesuarı %15 96. FASIL Çeşitli mamul eşya %20 97. FASIL Sanat eserleri, kolleksiyon eşyası ve antikalar Muaf Malların gümrük değeri genel olarak ithal edilen malların CIF bedelidir. Gümrük mevzuatına göre, gümrük işlemleri bir ay içerisinde sonuçlandırılmalıdır. Gümrüklerce ithali uygun görülmeyen mallar menşe ülkeye gönderilmektedir. Preferans Sistemi (GSP) Rusya Federasyonu gelişmekte olan ve az gelişmiş ülkelerden yapılan ithalatta preferans sistemi uygulamaktadır. Sözkonusu sistem çerçevesinde, belirtilen listede yer alan, ancak az gelişmiş ülkelerden gelen mallar gümrük vergisinden muaf, gelişmekte olan ülkelerden ithal edilen mallar ise mevcut gümrük vergilerinden %25 oranında indirimli olarak ülkeye ithal edilmektedir. Ülkemiz bu sistemde gelişmekte olan ülke statüsünde yer almakta ve %25 oranında gümrük vergisi indiriminden yararlanmaktadır. Preferans sistemine tabi olan mal listesi aşağıda yer almaktadır. Bunların dışında, Rusya Federasyonu ile arasında MFN statüsü tanınmasına ilişkin bir anlaşma bulunmayan ülkelere, mevcut gümrük vergisi tarifesinin iki katı vergi uygulanmaktadır. RF ile arasında MFN anlaşması olan, ancak, gelişmiş ülkelerden gelen mallar mevzuatta belirtilen gümrük vergilerine tabidir. Tercihli gümrük vergisi sisteminden yararlanacak ülkelerden yapılan ithalatta, malın orijininin belirlenmesi amacıyla, gümrük işlemleri sırasında menşe şahadetnamesinin (Form A) ibraz edilmesi gerekmektedir. Menşe şahadetnameleri ise ülkemizde Ticaret ve Sanayi Odalarınca tasdik edilmektedir. GTİP MALIN TANIMI* 2 Etler ve yenilen sakatat 3 Balıklar, kabuklu hayvanlar vb. Hariç: 305 Somon balığı , Mersin balığı ve bunlardan havyar 4 Süt ürünleri, kuş ve kümes hayvanlarının yumurtaları, tabii bal vb. 5 Tarifenin başka yerinde belirtilmeyen hayvansal menşeli ürünler 6 Canlı ağaçlar ve diğer bitkiler, yumrular vb. kesme çiçekler ve süs yaprak 7 Yenilen sebzeler ve bazı kök ve yumrular 8 Yenilen meyvalar ve yenilen sert kabuklu meyvalar, turunçgillerin ve kavunların kabukları 9 Kahve, çay, paraguay çayı ve baharat 1006 Pirinç 11 Değirmencilik ürünleri, malt, nişasta, buğday glüteni, inülin 12 Yağlı tohum ve meyvalar, muhtelif tane, tohum ve meyvalar, sanayide ve tıpta kullanılan bitkiler, saman ve kaba yem 13 Lak, sakız, reçine ve diğer bitkisel özsu ve hülasalar 14 Örülmeye elverişli bitkisel maddeler, tarifenin başka yerinde belirtilmeyen bitkisel ürünler 15 Hayvansal ve bitkisel katı ve sıvı yağlar ve bunların parçalanma ürünleri, hazır yemeklik katı yağlar, hayvansal ve bitkisel mumlar Hariç: 1509 1517 ila 152200 16 Et, balık, kabuklu hayvanlar, yumuşakçalar veya diğer su omurgasızlarının müstahzarları 1801 00 000 Kakao dane ve kırıkları 1802 00 000 Kakao kabukları, iç kabukları, zarları ve diğer kakao döküntüleri 20 Sebzeler, mayvalar, sert kabuklu mayvalar ve bitkilerin diğer kısımlarından elde edilen müstahzarlar Hariç: 200110 000 2009 50 2009 70 2103 Soslar ve müstahzarları, çeşni ve lezzet verici karışımlar, hardal unu ve irmiği, hazır hardal 2104 Çorbalar, et suları ve müstahzarları, karışım halindeki homojenize gıda müstahzarları 2401 Yaprak tütün, tütün döküntüleri 25 Tuz, kükürt, topraklar ve taşlar, alçılar, kireçler ve çimento Hariç: 2501 00 910 2529 21 000 2529 22 000 26 Metal cevherleri, cüruf ve kül 3003 Tedavide veya korunmada kullanılmak üzere birbirleriyle karıştırılmış iki veya daha fazla unsurdan oluşan ilaçlar (3002, 3005 ve 3006 pozisyonlarındaki ürünler hariç) (Dozlandırılmamış veya perakende satılacak şekilde ambalajlanmamış) 32 Debagatte ve boyacılıkta kullanılan hülasalar, tanenler ve türevleri, boyalar, pigmentler ve diğer boyayıcı maddeler 3301, 3302 Uçucu yağlar, rezinoitler, sanayide hammadde olarak kullanılan koku veren maddelerin karışımları 3402 Yüzeyaktif organik maddeler (sabunlar hariç), yüzeyaktif müstahzarlar, yıkama müstahzarları ve temizleme müstahzarları (3401 pozisyondakiler hariç) 35 Albüminoid maddeler, tutkallar, enzimler 3923 Plastiklerden eşya taşınmasına veya ambalajlanmasına mahsus malzemeler, plastikten kapaklar, kapsüller vb. 4001 Tabii kauçuk, balata vb. 4403 41 000, 4403 49 Diğer işlenmemiş tropik cins kereste 4407 24 ila 4407 29 Tropik cins işlenmiş kereste 4420 Üzerine kakma yapılmış ağaç, mücevherat, ahşap kutu vb. eşya, ahşap küçük heykelcikler ve diğer süs eşyası 4421 Ahşap diğer eşya 45 Mantar ve mantardan eşya 46 Hasırdan, sazdan veya örülmeye elverişli diğer maddelerden mamullar, sepetçi ve hasırcı eşyası 50 İpek 5101 Yün ve yapağı (karde edilmemiş veya taranmamış) 5201 00 Pamuk elyafı (karde edilmemiş veya penyelenmemiş) 53 Dokumaya elverişli diğer bitkisel lifler, kağıt ipliği ve kağıt ipliğinden dokunmuş mensucat 56 Vatka, keçe ve dokunmamış mensucat, özel iplikler, sicim, kordon, ip vb. 5701 Düğümlü veya sarmalı halılar ve diğer dokumaya elverişli maddelerden yünlü ve sarmalı yer kaplamaları 5702 100000 Kilim, sumak, karaman ve elde dokunmuş benzeri yer döşemeleri 5705 001000 Yünden veyaince hayvan kıllarından (hazır eşya halinde olsun olmasın) halılar ve dokuma yer kaplamaları** 5808 Parça halinde kordonlar, işleme yapılmamış şeritçi eşyası vb. 6702 90 000 Yapma çiçekler, yapraklı dallar vb. 68 Taş, alçı, çimento, amyant, mika veya benzeri maddelerden eşya 6913 Seramikten heykelcikler ve diğer süs eşyası 6914 Seramikten diğer eşya 7018 10 Cam boncuklar, taklit inciler, kıymetli veya yarı kıymetli taş taklitleri vb. 7117 Taklit mücevherci eşyası 9401 50 000 Rotten kamışı, sepetçi söğütü, bambu vb. maddelerden oturmaya mahsus mobilyalar 9403 80 000 Diğer maddelerden mobilyalar (Rotten kamışı, sepetçi söğütü ve bambu vb.) 9403 90 900 Bunların aksam ve parçaları 9601 İşlenmiş fildişi, kemik, bağa, boynuz, mercan vb. 9602 00 000 İşlenmiş, yontulmaya elverişli bitkisel veya mineral maddeler ve bu maddelerden eşya, sertleştirilmemiş jelatin vb. 9603 Süpürgeler ve fırçalar, elle kullanılmaya mahsus mekanik süpürgeler (Motorlular hariç), paspaslar ve tüyden toz süpürgeleri vb.(35.03 pozisyonundaki jelatin hariç) 9604 00 000 El kalburları, elekleri 9606 Düğmeler, çıtçıtlar, düğme formları ve bunların diğer aksamı 9609 Kurşun kalemler (9608 pozisyonundakiler hariç), kurşun boya kalemleri, pasteller vb. 9614 Pipolar, puro ve sigara ağızlıkları ve bunların aksam ve parçaları 9615 11 000 Sertleştirilmemiş kauçuktan veya plastik maddelerden saç tarakları, süs tarakları vb. 9617 00 İzole edici kaplar ve diğer vakumlu kaplar 97 Sanat eserleri, kolleksiyon eşyası ve antikalar *Malın tanımında GTİP numaraları esas alınır. **Sadece el işi halılar preferans Bavul Ticareti Dış ticaret rejimindeki bir istisna bavul ticaretidir. Sözkonusu ticaret Hükümet Kararnameleri ile düzenlenmektedir Gerçek şahıslar, Rusya Federasyonu'na beraberinde olan/olmayan, toplam değeri 1.000 ABD Dolarını (1000 Dolar dahil) ve toplam ağırlığı 50 kg'ı (50 kg. dahil) aşmayan eşyalarını gümrük vergileri ödemeksizin getirebilirler. Yabancı ülkelerdeki kalış süreleri aralıksız olarak altı ayı geçen Rusya Federasyonu'nda yerleşik olan gerçek şahıslar, toplam değeri 5.000 ABD Dolarını aşmayan eşyayı (ağırlığına bağlı olmaksızın) gümrük vergilerini ödemeksizin getirebilirler (otomobiller hariç). Gerçek şahısların beraberinde olan/olmayan, ağırlığı 50-200 kg veya bedeli 10.000 ABD Dolarını aşmayan eşya, 1.000 ABD Doları aşan kısım için en az 4 EURO/KG olmak üzere eşyanın gümrük değeri üzerinden %30 oranında tek gümrük vergisine tabidir. Tek Gümrük Vergisi, gümrük vergisi, KDV, bandrol vergisi ve diğer vergileri kapsamaktadır. Malın menşe veya çeşidi dikkate alınmamaktadır. Mal değerinin 10.000 ABD Doları ve/veya ağırlığının 200 kg'ı geçmesi durumunda ise, mallar yürürlükteki genel gümrük rejimine tabi olacaktır. Yani dış ticaret faaliyeti ile iştigal edenler için uygulanan genel gümrük tarife ve vergilendirme esas olacaktır. Getirilen eşyanın bölünemez- tek parça olması durumunda, değerinin 10.000 ABD Dolarını aşması veya ağırlığının 200 kg'nın üzerinde bulunması durumunda dahi, %30 tek gümrük vergisi uygulanacaktır. İthal Lisansı Televizyon, tütün ürünleri, etil alkol ve votka, silah, patlayıcılar, askeri malzeme, radyoaktif maddeler ve atıklar, narkotik maddeler, kıymetli maden ve taşların ithalatında ithal lisansı alınması gerekmektedir. Sözkonusu lisanslar genel olarak Ticaret Bakanlığı tarafından verilmektedir. İhraç Vergileri Rusya Federasyonu gelir elde etmek amacıyla bazı mallar itibarıyla ihracat vergisi uygulamasına geçmiştir. Başlangıçta bu vergi doğal gaz ve petrole konmuşken zaman içerisinde diğer mallara da yayılmıştır. Vergi %5 ile 30 arasında değişmektedir. Vergi konulan bazı önemli maddeler gübre, kağıt, kereste, bazı demir ve demir dışı metallerdir. Gümrük Vergisi Dışındaki Vergiler İthalatta gümrük vergisi dışında uygulanan vergiler Katma Değer Vergisi ve Özel Tüketim Vergisidir. Uygulanan Katma Değer Vergisi oranı %20'dir. Ancak, sınırlı temel gıda malları ile çocuk gıda ve giysilerinde uygulanan oran ise %10'dur. Özel tüketim vergisi ise lüks tüketim mallarına uygulanmaktadır. Bu vergiye tabi mallar ise alkol, bira, sigara, puro, tütün, petrol, düşük oktanlı otomobil benzini, yüksek oktanlı gaz, dizel yakıt, makina yağları, 90 beygir üzerindeki otomobillerdir. Dış Ticarette Standardizasyon Uygulamaları Rusya Federasyonu'na satılmak üzere ithal edilen tüm mallar için Rusya standartlarına uygunluk belgesinin gümrük mercilerine ibrazı gerekmektedir. Standart veya standartlara uygunluk belgesi olmayan malların ithaline izin verilmemektedir. Sözkonusu belgeyi vermeye yetkili merci ise (Standardizasyon, Metroloji ve Sertifikasyon Devlet Komitesi) GOSSTANDART'tır. Anılan kuruluş tarafından, Rusya içinde veya ülke dışında oluşturduğu test ve ölçüm merkezleri vasıtasıyla sertifika düzenlenmektedir. Rus standartlarına uygunluk belgesi belirli bir ihraç partisi için alınabileceği gibi, belirli bir ürün içinde alınabilmektedir. Standartlara uygunluk belgesininin fiili ithalat anında geçerlilik süresinin dolmamış olması gerekmektedir. Mal çeşidi ve markası, üretim yılı, üreticinin adı ve adresi, toplam yükleme içinde sertifikaya tabi malın miktarı gibi bilgiler ise ayrıca gümrük yetkililerine bildirilmelidir. GOSSTANDART, tanımladığı standart normlarını uygulamak üzere laboratuvarlar oluşturabilmekte veya bu yetkiyi Federal veya mahalli otoritelerin kontrolünde bulunan diğer laboratuvarlara devir edebilmekte, sözkonusu laboratuvarlar tarafından düzenlenen sertifikalar Rusya çapında geçerli olmaktadır. GOSSTANDART hangi ürün için hangi üniteye başvurulması gerektiği konusunda talep sahiplerine bilgi verebilmektedir. Rusya dışında üretim yapan firma ve kuruluşların üretim mahallinde test talepleri, bu işlem için gerekli harcamaların başvuru sahibince karşılanması halinde kabul edilebilmektedir. TSE ile GOSSTANDART arasında yapılan bir anlaşma çerçevesinde laboratuvarların karşılıklı akreditasyonu konusunda çalışmalar devam etmekte olup, bu konuda gelişme sağlanması halinde belirlenecek Türk laboratuvarlarınca verilecek uygunluk sertifikası Rusya tarafından kabul görecektir. GOSSTANDART'ın adresi aşağıda yer almaktadır. GOSSTANDART OF RUSSIA 9, Leninsky Prospect 117049 Moscow/Russia Tel: (095) 236 40 44 (095) 236 05 00 Fax:(095) 237 60 32 Etikette, Rusça bilgiler bulunması zorunluluğu Başlangıçta gıda malları için geçerli olan bu uygulama 1 Temmuz 1998 tarihinde gıda dışı malları da içerecek şekilde genişletilmiştir. Etikette malın adı, orijini, net ağırlığı, malın terkibi, üretim yılı, raf ömrü, besleyici değeri, kullanım koşulları gibi bilgilerin Rusça olarak yer alması gerekmektedir. Sözkonusu etikete sahip olmayan malların satışı ise mümkün bulunmamaktadır. Sözkonusu şartlar herbir mal için GOSSTANDART'tan temin edilebilmektedir. Karantina Belgesi Rusya Federasyonu'nda uygulanan standart prosedürünün yanısıra dış ticaret işlemleri için geçerli olan diğer bir belge düzeni, bitki hayvan kontrol ve karantina belgeleri uygulamasıdır. Gıda maddelerinin üretiminde ve dış ticaretinde uygulanan bitki ve hayvan karantina belgeleri, Rusya Federasyonu Tarım Bakanlığı ve Bakanlığa bağlı yerel otoriteler tarafından düzenlenmektedir. Karantina belgeleri için de Rusya ile diğer ülkeler arasında ikili anlaşmalar imzalanmakta, bu çerçevede Rusya, arasında ikili anlaşmalar bulunan ülkelerce düzenlenen karantina belgelerini geçerli addetmektedir. Rusya ayrıca, uluslararası normlara uygun olarak düzenlenen karantina belgelerini de kabul etmekte, dış ticaret işlemlerinde ihracatçı firma ile ithalatçı Rus firması arasında imzalanan satış sözleşmelerinin Tarım Bakanlığı'na onaylatılması zorunlu bulunmaktadır. Türkiye - Rusya Federasyonu Ticareti Gerek Rusya Federasyonu gerekse eski SSCB daima Türkiye'nin önemli ticari ortaklarından biri olmuştur. Her iki ülkenin coğrafi yakınlığı ticari ilişkilerin gelişmesi için önemli unsurlardan biridir. Rusya Federasyonu ile Türkiye arasındaki dış ticarete ilişkin istatistiki bilgiler aşağıda yer almaktadır.(1000 $) Yıllar İhracat İthalat Denge Hacim 1992 438.407 1.040.402 -601.995 1.478.809 1993 499.032 1.542.363 -1.043.331 2.041.395 1994 820.113 1.045.387 -225.274 1.865.500 1995 1.238.226 2.082.352 -844.126 3.320.578 1996 1.493.682 1.900.235 -406.553 3.393.917 1997 2.056.542 2.174.258 -117.716 4.230.800 1998 1.347.533 2.154.994 -807.461 3.502.527 1999 586.589 2.371.856 -1.785.267 2.958.445 2000 639.078 3.879.867 -3.240.789 4.518.945 2001 924.108 3.435.672 -2.511.564 4.359.780 Kaynak: Dış Ticaret Müsteşarlığı EBİM Kayıtları Rusya Federasyonu ile ülkemiz arasındaki dış ticaret hacmi 1997 yılına kadar yıllar itibarıyla giderek artan bir seyir izlemektedir. İkili ticaret hacmi 1992-1997 döneminde %186 oranında artarak 1997 yılında 4.2 milyar $'a ulaşmıştır. Sözkonusu dönemde Rusya Federasyonu, Türkiye'nin genel ihracatı içinde Almanya'dan sonra 2., genel ithalatımızda ise 6. sıradaki ülke olmuştur. Ancak, 1998 yılında Rusya'da yaşanan krize paralel olarak iki ülke arasındaki dış ticaret hacminde önemli ölçüde azalma meydana gelmiştir. 1999 yılında bu gelişim devam etmiş, Rusya Federasyonu genel ihracatımızda 10. sıraya düşerken, ithalatımızda 5. sıraya yükselmiştir. 2000 yılında ise ülkemiz, sözkonusu ülke ile ticaretinde önemli bir dış ticaret açığı ile karşılaşmıştır. Bu durum 2001 yılında da devam etmiştir. İhracat Rusya Federasyonu'na olan ihracatımız 1992-1997 yılları arasında hızla artarak Türkiye aleyhine gelişen dış ticaret dengesinin nispeten iyileşmesini sağlamış, ancak bu olumlu gelişme Ağustos 1998 krizi ile tersine çevrilmiştir. Sözkonusu ülkeye yönelik 1998 yılı ihracatımız, 1997 yılına göre %34,4 oranında azalarak 1.347 milyon dolar olarak gerçekleşmiştir. İhracatımızdaki düşüş 1999 yılında da devam etmiş ve aynı dönemdeki ihracatımız ise bir önceki yıla göre %56,4 oranında azalarak 586.5 milyon dolar olmuştur. İhracattaki düşüşün nedeni, Rusya'da Ağustos 1998 yılında ortaya çıkan ekonomik kriz ve devalüasyonu müteakiben Rus tüketicilerin satın alma gücündeki azalma nedeniyle ithal mallara yönelik talebin daralmasıdır. 2000 yılı dış ticaret verileri dikkate alındığında, sözkonusu dönemde ihracattaki düşüşün durduğu ve 2000 yılındaki ihracatımızın bir önceki yılın aynı dönemine göre %8,5 oranında artarak 639 milyon $ dolar olarak gerçekleştiğini görmekteyiz. 2001 yılı ihracatımız ise, 2000 yılına göre %43,5 oranında artarak 924,1 milyon $ olmuştur. Rusya Federasyonu'na yönelik ihraç kalemlerimize baktığımızda, önemli kalemleri demir- çelikten uzunlamasına borular, kürkten giyim eşyası ve aksesuarları, kıvılcım ateşlemeli motorlar, tüller-diğer file mensucat, temizlik maddeleri, deri giyim, ayakkabı, portakal, limon, mandalina, domates, tütün, sakızlar, canlı mayalar, romorkörler ve itici gemiler, tekstil ve konfeksiyon ürünleri oluşturmaktadır. Türkiye'nin Rusya Federasyonu'na İhraç Ettiği Belli Başlı Ürünler ($) GTİP MADDE ADI 1999 2000 2001 730511 Demir-çelikten uzunlamasına borular - - 160.973.809 430310 Kürkten giyim eşyası-aksesuarları 30.500.770 27.792.832 46.868.073 870322 Kıvılcım ateşlemeli motorlar 3.338.676 6.748.564 29.249.047 580410 Tüller-diğer file mensucat 9.477.836 12.105.874 21.892.432 340119 Diğer sabunlar 17.540.436 16.993.617 21.765.526 80550 Limon ve tatlı limon 29.581.269 21.063.212 20.876.411 80510 Portakal 16.070.343 7.643.805 19.254.813 420310 Deri-köseleden giyim eşyası 20.965.675 25.769.872 16.277.638 890400 Römorkörler ve itici gemiler - - 16.121.758 240110 Tütün(sapları koparılmamış) 9.003.805 25.787.988 15.597.780 70200 Domates (taze/soğutulmuş) 5.439.659 11.590.302 15.207.609 210210 Canlı mayalar 8.100.702 12.431.274 14.277.667 200290 Domates konserveleri-asitsiz(diğer) 10.967.768 9.510.331 11.935.841 80520 Mandarin,klemantin 3.339.444 3.524.292 11.247.559 170410 Sakızlar 6.633.157 8.604.723 10.868.302 850710 Kurşun-asitli akümülatörler 3.979.954 5.366.880 10.842.499 392321 Etilen polimerlerinden çanta,torba 9.184.616 11.973.939 10.158.351 261000 Krom cevherleri-konsantreleri 9.976.100 9.473.095 9.612.125 620342 Pamuktan,pantolon,tulum,şort(erkek) 12.641.888 16.948.768 9.556.866 80610 Üzüm (taze) 1.875.451 4.756.486 9.292.923 620462 Pamuktan pantolon,tulum(kadın için) 9.418.980 13.168.934 8.772.570 845011 Tam otomatik çamaşır yıkama makina 4.338.466 8.355.397 8.572.162 870210 Dizel-yarı dizel motorlu taşıtlar 45.596 4.479.240 8.381.651 392020 Propilen polimerlerinden levha 3.531.069 4.216.994 8.059.234 870323 Kıvılcım ateşlemeli motorlar 5.486.173 6.126.815 7.282.233 Kaynak: Dış Ticaret Müsteşarlığı EBİM Kayıtları Diğer taraftan, Rusya Federasyonu tarafından ihraç ürünlerimizin ülkeye girişine getirilen bir kolaylık, ülkemizin ithalatta uygulanan ülke preferans sistemine dahil edilmesidir. Sovyet döneminden beri (1974) uygulanan bu sistem, 1992 yılında tekrar düzenlenmiş ve ülkemiz, gelişmekte olan ülkeler statüsünde mütalaa edilerek, Rusya Federasyonu'na ihraç edilecek Türk mallarının %25 oranında gümrük vergisi indirimi ile ülkeye girmesine imkan sağlanmıştır (GSP). Ancak, sözkonusu ülke, ithalatta uyguladığı Genel Preferanslar Sistemine dahil madde gruplarında bir azaltmaya gitmiştir. Bu uygulama ile ülkemizin belli başlı ihraç ürünlerinden tekstil, deri eşya, şekerleme mamülleri, makarna, temizlik maddeleri, bisküviler liste dışında kalmıştır. İthalat Rusya Federasyonu'ndan yapılan ithalat, ihracata kıyasla daha istikrarlı bir seyir izlemektedir. 1998 yılında ithalatımız 1997 yılına göre %1 oranında düşüş ile 2.154 milyon $ düzeyinde gerçekleşmiştir. 1999 yılında ise ithalatımız bir önceki yıla göre %10 oranında artarak 2.371 milyon $ olmuştur. 2000 yılındaki ithalat değerleri bir önceki yılın aynı dönemi ile kıyaslandığında ise, ithalatımızın % 63,4 oranında artarak 3.879 milyon $ olduğu görülmektedir. İthalatımızdaki artış, doğal gaz başta olmak üzere ithal edilen hammadde fiyatlarındaki artıştan kaynaklanmaktadır. 2001 yılında ithalatımız ise, 2000 yılına göre %11,6 oranında azalarak 3.435,6 milyon $ olarak gerçekleşmiştir. Belli başlı ithal kalemlerini ise doğal gaz, petrol yağları, bitümenli taşkömürü, diğer yağlar ve müstahzarları, alaşımsız alüminyum, demir-çelik döküntü ve hurdaları, demir ve çelikten yassı hadde ürünleri, diğer kağıtlar, alaşımsız çinko, arıtılmış bakır katotları, kereste ve ayçiçek tohumu teşkil etmektedir. 2001 yılında ithal edilen ürünlere bakıldığında, doğal gazın 1.452 milyon $ ile ithalat içerisinde %42 oranında pay aldığı görülmektedir. Diğer önemli kalemlere ait ithalat rakamları ve ithalat içerisinde aldıkları paylar ise şöyle sıralanmaktadır. Petrol yağları 776 milyon $ ve %22, bitümenli taşkömürü 155 milyon $ ve %4, diğer yağlar ve müstahzarları 130 milyon $ ve %3, alaşımsız aluminyum 102 milyon $ ve %2'dir. Türkiye'nin Rusya Federasyonu'ndan ithal ettiği belli başlı ürünler ($) GTİP MADDE ADI 1999 2000 2001 271121 Doğal gaz 609.011.628 1.289.469.074 1.452.094.218 270900 Petrol yağları 257.271.201 328.194.341 776.030.577 270112 Bitümenli taşkömürü 153.307.178 234.060.404 155.500.942 271019 Diğer yağlar ve müstahzarları 105.108.396 324.161.742 130.809.057 760110 Alaşımsız aluminyum 66.438.884 110.554.939 102.355.696 720449 Diğer demir çelik döküntü-hurdaları 229.038.787 140.573.389 81.189.562 720839 D/Ç 'den yassı hadde ürünler 67.069.892 115.081.079 59.834.779 480262 Diğer kağıtlar 67.671.566 90.665.635 55.918.470 720712 Demir alaşımsız çelik 89.106.453 147.568.211 46.142.908 790112 Alaşımsız çinko 42.555.923 50.862.055 43.744.242 740311 Arıtılmış bakır katotlar-katot parçaları 42.150.343 56.106.767 38.182.774 720838 D/Ç'den yassı hadde ürünleri 21.135.090 57.726.443 33.304.002 440320 Kozalaklı iğne yapraklı ağaçlar 39.934.087 49.618.852 27.895.265 760120 Aluminyum alaşımları 21.771.484 33.031.018 19.810.771 310230 Amonyum nitrat 20.879.898 35.673.355 16.121.576 120600 Ayçiçeği tohumu 36.576.495 73.795.366 14.258.487 310530 Diamonyum fosfat - 15.999.346 14.199.149 550410 Suni devamsız lifler 11.241.563 22.774.687 13.061.643 720917 D/Ç'den yassı hadde ürünleri 15.966.962 25.899.722 12.504.337 470329 Geniş yapraklı ağaçlardan odun hamuru 19.989.054 36.650.509 10.246.105 310210 Üre 24.863.080 28.253.606 9.750.794 721012 Kalaylı demir/çelikten yassı hadde ürün. 14.619.602 8.517.364 9.138.159 310559 Azot, fosfor vb. Ikisinide içeren gübreler 2.255.327 10.840.256 8.636.254 440710 Uzunlamasına kesilmiş iğne yapraklı ağaç. 17.872.085 15.373.050 8.460.796 470321 İğne yapraklı ağaçlardan odun hamuru 25.198.494 45.964.461 8.267.776 Kaynak: Dış Ticaret Müsteşarlığı EBİM Kayıtları Doğal gaz Anlaşması 18.9.1984 tarihinde imzalanan Doğal Gaz Anlaşması ile Sovyet tarafı 1987 yılından başlayarak 25 yıl süreyle Türkiye Cumhuriyeti'ne doğal gaz sevk etmeyi garanti ederken, Türk tarafı da bu süre zarfında doğal gaz ithal etmeyi taahhüt etmiştir. Anlaşma ile, doğal gaz bedellerinin Türkiye tarafından serbest döviz şeklinde ödenmesi, Rus tarafının ise bu ödemeleri genelde Türk malları alımında kullanması amaçlanmıştır. Anlaşmanın imzalandığı dönemde, doğal gaz karşılığında mal ihracı uygulaması ile geleneksel Türk ihraç ürünleri ihracatından ziyade, Türk sanayi ürünlerinin ihracatının arttırılması için yeni bir imkan yaratılması hedeflenmiştir. Doğal gaz anlaşmasının ülkemiz açısından diğer önemli bir yönü, doğal gaz bedellerinin bir kısmının, Türk müteahhitlik firmalarının Rusya'da gerçekleştirmiş oldukları projelerin finansmanında kullanılmasıdır. 1986 yılında imzalanan 9. Dönem KEK Protokolünde bu konuda hükümlere yer verilmiştir. İlk doğal gaz alımına başlanıldığı yıl olan 1987 ile 1994 yılları arasında 1,9 milyar Dolar tutarında doğal gaz ithalatı gerçekleştirilmiş olup, bu tarihler arasında belirlenen mal listeleri kapsamında kayda alınan ihracat miktarı 271 milyon Dolar, gerçekleştirilen müteahhitlik hizmetleri toplamı ise 609 milyon Dolar olmuştur. Ancak, sözkonusu Doğal Gaz Hesabı Uygulaması, 1994 yılından itibaren devam ettirilememektedir. Diğer taraftan, ülkemizdeki doğal gaz kullanımının giderek yaygınlaşması ve 1990'lı yıllardaki ihtiyaçlar nedeniyle, ithal edilen doğal gaz miktarının artırılması yönünde ülkemizce çalışmalara başlanmıştır. 1994 yılında imzalanan protokol ile mevcut 6 milyar m3 doğal gaz alımınının, 1995 yılından itibaren tedricen arttırılması ve 1998 yılında 10.5 milyar m3 e çıkarılması öngörülmüş, 1996 yılında imzalanan bir protokolle de Batı hattından sağlanacak ilave gaz miktarı 8 milyar m3 e çıkarılmıştır. Ayrıca, mevcut Batı hattına ilaveten Rusya Federasyonu'ndan ithal edilecek doğal gazın Karadeniz'in altından geçerek Türkiye'ye getirilmesine ilişkin anlaşma 1997 yılında imzalanmıştır. "Mavi Akım" olarak adlandırılan bu anlaşma ile ülkemize Karadeniz'in altından 16 milyar m3 doğal gaz sevk edilmesi kararlaştırılmıştır. Sözkonusu anlaşma gereğince, yeni hattan gaz sevkiyatı 2001 yılından başlayarak tedricen artırılacak ve 2007 yılında belirtilen seviyeye çıkacaktır. Bu tarih itibarıyla Rusya Federasyonu'ndan sağlanan gaz 30 milyar m3 olmaktadır. Görüldüğü üzere, Türkiye 2000'li yıllarda enerji ihtiyacının önemli bir bölümünü Rusya Federasyonu'ndan sağlama konusunda bir tercih yapmıştır. Bu tercih 2000'li yıllarda Rusya Federasyonu ile ekonomik ve ticari ilişkilerimizdeki temel noktalardan biri olacaktır. Bavul Ticareti Rusya Federasyonu'nun içinde bulunduğu ekonomik şartların etkisi ile dış ticarette ortaya çıkan bir ticaret şekli "bavul ticareti"dir. "Bavul ticareti" Rus vatandaşlarınca bazı tüketim mallarının yurt dışından ucuz olarak satın alınmasını ve bu malların yolcu beraberinde ülkeye getirilmesini, satılmasını içermektedir. Sözkonusu ticaret şeklinde, gerçek şahıslar Rusya Federasyonu'na değeri 1000 Amerikan Dolarını ve toplam ağırlığı 50 kg'ı geçmeyen eşyayı gümrük vergilerini ödemeden getirebilmektedir. "Bavul ticareti" uygulaması 1993 yılından başlayarak Ağustos 1998 ekonomik krizine kadar önemli bir ticaret şekli olmaya devam etmiştir. Ancak, ülkenin maruz kaldığı gümrük vergisi kayıpları nedeniyle sözkonusu ticareti kontrol altına alma yönündeki uygulamaları ve Ağustos ayındaki ekonomik kriz, Rusya Federasyonu ile gerçekleştirilen bavul ticaretini olumsuz yönde etkilemiştir. Öte yandan, bavul ticaretinin belirli dönemdeki koşullar neticesinde ortaya çıkmış bir ticaret şekli olduğu dikkate alınmalı ve bu ticaret şeklinin uzun vadeli olmayacağı, zaman içerisinde kontrol altına alınarak sınırlı hale getirileceği gözönünde bulundurulmalıdır. Karşılıklı Yatırımlar a) Rusya Federasyonu'nda Türk Ortaklı Firmalar tarafından gerçekleştirilen yatırımlar: Rusya Federasyonu Devlet İstatistik Komitesi verilerine göre, 1 Ekim 2000 tarihi itibarıyla Rusya Federasyonu'nda Türk sermayesi miktarı 362,4 milyon $'dır. Aynı dönemde yapılan sıralamada ise Türkiye Rusya Federasyonu'nda yabancı sermaye yatırımı bulunan ülkeler arasında 10. sırada yer almaktadır. Rusya'da Türk firmaları tarafından gerçekleştirilen belli başlı yatırımlar, Moskova'da yapılan dört büyük hipermarket, bira ve malt fabrikası ile Coca-Cola dağıtımı konusunda gerçekleştirilen yatırımlardır. Diğer taraftan, Rusya Federasyonu'nda Yapı ve Kredi Bankasının Yapı-Toko Bank, Ziraat Bankası'nın kurduğu Rus Türk Bankası, Garanti Bankası'nın Garanti-Moscow, Finansbank'ın Finansbank (Moscow) Ltd ve İktisat Bankası'nın İktisat Russia bankaları faaliyet göstermektedir. b) Türkiye'de Rus Firmaları Tarafından Gerçekleştirilen Doğrudan Yatırımlar: Mayıs 2001 tarihi itibarıyla ülkemizde 168 adet Rus-Türk ortaklığında kurulan firma faaliyet göstermektedir. Bu firmaların toplam sermayeleri 3.97 trilyon TL olup, bu tutarın 2.38 trilyon TL'si (%60) Rus ortaklara aittir. Ülkemizde toplam yabancı sermaye yatırımları içerisinde Rus menşeli yatırımlar %0,12 oranında pay almaktadır. Rus firmaları, ülkemizde İskenderun Demir-Çelik Fabrikaları, Seydişehir Alüminyum Tesisleri gibi projeleri gerçekleştirmişlerdir. Deriner Barajı ile ilgili çalışmalar da devam etmektedir. Barajın altyapı işleri Rus Technostrojexport firması tarafından yapılmaktadır. Rus firmaları ülkemizde özellikle, demiryollarının inşası ve elektrifikasyonu, baraj ve hidroelektrik santrallarının inşası, bazı sanayi tesislerinin modernizasyonu gibi konularla ilgilenmektedirler. İki Ülke Arasında Yapılan Anlaşmalar Türkiye ile Rusya Federasyonu arasında yapılan anlaşmalar aşağıda belirtilmektedir. 1- Türkiye ile Rusya Federasyonu arasındaki ticari ilişkiler 8.10.1937 tarihli "Ticaret ve Seyrisefain Anlaşması" ve 25.2.1991 tarihli "Ticari ve Ekonomik İşbirliğine Dair Anlaşma" çerçevesinde yürütülmektedir. 2- Türkiye ile Rusya Federasyonu arasında "Yatırımların Karşılıklı Teşviki ve Korunmasına İlişkin Anlaşma" 15.12.1997 tarihinde Ankara'da imzalanmış ve onay süreci 17 Mayıs 2000 tarihinde tamamlanmıştır. 3- İki ülke arasında "Çifte Vergilendirmeyi Önleme Anlaşması" 15.12.1997 tarihinde imzalanmış ve 1 Ocak 2000 tarihinde yürürlüğe girmiştir. 4- İki ülke arasında Ticari, Ekonomik, Sınai ve Bilimsel-Teknik İşbirliğinin Geliştirilmesi Hakkında Uzun Vadeli Program, 15.12.1997 tarihinde imzalanmıştır. 5- Türkiye-Rusya Federasyonu Hükümetlerarası Karma Ekonomik Komisyonu (KEK) IV. Dönem Toplantısı 1-5 Kasım 1999 tarihleri arasında Moskova'da yapılmıştır. 6- Türkiye-Rusya Federasyonu Hükümetlerarası Karma Ekonomik Komisyonu (KEK) V. Dönem Toplantısı 20-23 Ekim 2000 tarihleri arasında Ankara'da yapılmıştır. Pazar İle İlgili Bilgiler Ulaşım Rusya Federasyonu'nun coğrafi ve iklim koşulları ulaşım ağının genişletilmesini olumsuz olarak etkilemiştir. Rusya Federasyonu geniş bir ulaşım ağına sahip olmakla birlikte ulaşım ağı gelişmişliği bölgeler arasında farklılık göstermektedir. Kara ulaşım ağı Rusya'nın merkezi Avrupa bölgesinde, Kuzeydoğu ile Orta ve Güney Urallarda daha gelişmiş durumdadır. Rusya'nın Kuzey Avrupa ve Sibirya bölgesinde ise daha az gelişmiştir. Ulaşım altyapısı tam olarak gelişmemiş olup, 1998 sonuna kadar asfalt, beton ve benzeri ile kaplı sert yüzeyli yol uzunluğu 752.000 km'dir. Kasabaların %40'ına ulaşımda asfalt yol mevcut değildir. Ülke batı tipi otoyollara sahip değildir. Moskova, St. Petesburg, Minsk ve Rostov otoyol ağı planlanmaktadır. Kaynak yetersizliği yatırımlar için engel teşkil etmektedir. 1998 yılı itibarıyla Rusya Federasyonu 86.000 km'lik demiryoluna sahiptir. Hatların %46.5'i ise elektriklidir. Kargo taşımacılığı ağırlıklı olarak demiryolları ile gerçekleştirilmektedir. Yolcu taşımacılığında ise karayolları önemli yer tutmaktadır. Uzun mesafe tren ücretlerindeki artış bu gelişmede etkili olmuştur. Moskova, St. Petessburg, Yekaterinburg, Nizhny-Novgorod, Novosibirsk ve Samara'da metro bulunmaktadır. Toplam yük taşıması, 1990-1998 döneminde %46.6 oranında azalarak 3.15 trilyon ton-km olmuştur. Demiryolları 1.02 trilyon ton-km ile yük taşımada en önemli payı almaktadır. Nehir taşımacılığı toplam yük taşımada %2.1 pay almaktadır. Nehir taşımacılığı yetersiz demiryolu ve karayolu ağı nedeniyle Doğu Sibirya için önemlidir. Ancak soğuk ve sert geçen kışlar nehir taşımacılığını yılda 3-4 ayla sınırlamaktadır. Ayrıca, nehirlerin kuzey güney akış yönü nehir taşımacılığının genişlemesini sınırlı hale getirmektedir. Yük taşımacılığı esasta doğu-batı yönündedir. 1998 yılı itibarıyla, hava yolu kargo taşımacılık miktarı 2 milyar ton-km'dir. Hava taşımacılığının yolcu taşımadaki payı ise %11.5'dir. Yolcu taşımada hava yollarının payı düşmektedir. Bu durum ise havayolu taşıma ücret artışlarından kaynaklanmaktadır. Rus hava filosunda yer alan uçakların %50'sinin 15 yaşın üzerinde olduğu belirtilmektedir. Bu ise uçuş güvenliği konusunu gündeme getirmektedir. Filonun yenilenmesi için mali kaynak ihtiyacı bulunmaktadır. Ulusal havacılık kuruluşu Aeroflot taşımacılıktaki tekelini 1990'lı yılların başında kaybetmiştir. Kayıtlı 420 havayolu firması bulunmaktadır. Kış boyunca bazı bölgelere yolcu taşımacılığı hava yolu ile yapılabilmektedir. Yolcu taşımacılığında deniz yollarının payı önemli değildir. Rusya Federasyonu deniz filosu 8.075.000 dwt ile dünyada 22. sırada yer almaktadır. Rusya Federasyonu'nda 43 liman mevcut olup önemli limanlar, Baltık Denizinde St. Petersburg ve Kaliningrad, Karadenizde Sochi ve Novorossiysk, Pasifik'te Vladivostok, Nakhodka, Magadan ve Petropavbusk'tur. Leningrad Bölgesinde yapımı süren Primorsk petrol terminalinin, petrol ihracatında Baltık ülkelerine bağımlılığı azaltacağı düşünülmektedir. Rusya Federasyonu'nda Vergi Uygulaması Rusya Federasyon'unda üç tür vergi mevcut bulunmaktadır. Bu vergiler, Federal vergiler (Federal Bütçeye aktarılan vergiler), Bölgesel Vergiler (Otonom Cumhuriyet ve bölgelerin yönetimlerince kabul edilen vergiler) ve Yerel vergilerdir. (Belediyeler ve yerel idareler tarafından uygulanan vergilerdir.) Rusya Federasyonu'ndaki yabancı firmalar açısından önem arz eden bazı vergi ve oranlarına aşağıda yer verilmektedir. a) Kurumlar vergisi 01.04.1999 tarihinden itibaren üretim ve ticaret şirketleri için bu oran % 30 (Federal Bütçe % 11, Bölgesel Bütçe % 19) olarak belirlenmiştir. Komisyoncu (aracı) şirketler, banka ve sigorta şirketleri için kurumlar vergisi oranı % 38 (Federal Bütçe %11, Bölgesel Bütçe % 27) olarak tespit edilmiştir. Eski düzenlemede üretim ve ticaret şirketleri için bu oran % 35 (Federal Bütçe % 13, Bölgesel Bütçe % 22) olarak belirlenmişti. Komisyoncu (aracı) şirketler, banka ve sigorta şirketleri için kurumlar vergisi oranı % 43 (Federal Bütçe %13, Bölgesel Bütçe % 30) olarak uygulanmaktaydı. b) Kişisel gelir vergisi: Ağustos 2000 tarihinde yapılan düzenleme ile vergi dilimi sınıflaması yapılmaksızın %13 olmak üzere tek oran olarak belirlenmiştir. c) Katma değer vergisi: Sözkonusu vergi oranı %20 olup, bu oran temel gıda ve çocuk malzemeleri için %10'dur. d) Satış vergisi: Rusya'da faaliyet gösteren yabancı tüzel kişiler ile bunların şube ve temsilcilikleri de bu vergi kapsamındadır. Bölgesel vergi olup, bölgeden bölgeye değişmektedir. Mal ve hizmetlerin nakit satışı üzerinden azami %5 oranında tahsil edilmektedir. Moskova için oran %4'tür. e) Varlık vergisi (Net Aktif Vergisi): Net aktif vergisi Tebliğine uygun olarak bulunacak vergi matrahı üzerinden %2 oranını aşamaz. Vergi bölgesel yönetimlerin yasama organlarınca belirlenmektedir. Şirket bazında vergi oranı belirlenememektedir. f) Sosyal altyapı kalkındırma vergisi: Moskova şehri sınırlarında girişimcilik faaliyetinde bulunan tüzel kişilerden tahsil edilmektedir. Oranı KDV hariç, satış fiyatı ile alış fiyatı farkı üzerinden %1.5'dir. g)Yol kullanma vergisi Vergi oranı KDV hariç, satış fiyatı ile alış fiyatı farkı üzerinden %2.5'dir. Federal yol fonu bütçesine 0.5, Bölgesel yol fonu bütçesine %2 olarak ödenmektedir. h)Reklam vergisi: Moskova'da toplam reklam masraflarının %5'i oranında tahsil edilmektedir. Yerel bir vergidir. Oranı yerel hükümetlerce belirlenmektedir. Fikri-Sınai Mülkiyet Hakları Sözkonusu haklar, Rusya Federasyonu'nda 23 Ekim 1992 tarih ve 3520-1 sayılı "Ticari Markalar, Hizmet Markaları ve Malın Üretildiği Yerlerin İsimleri" başlıklı kanun ile güvence altına alınmıştır. Rusya Federasyonu'nda ticari marka hakkının yasalarla korunması, devlet tescil belgesi gereği işbu kanunun tespit ettiği düzen veya Rusya Federasyonu'nun uluslararası anlaşmalarına göre verilmektedir. Ticari marka tüzel kişinin veya girişimcilik yapan gerçek kişinin adına tescil edilmektedir. Tescil edilmiş ticari marka için ticari marka şahadetnamesi verilmektedir. Sözkonusu şahadetname, ticari markanın üstünlüğünü ve şahadetnamenin içinde belirtilen ürünler konusunda sahibinin ticari marka tekel hakkını sağlamaktadır. Ticari marka sahibi, sözkonusu ticari marka kullanma ve üçüncü kişilerin bunu kullanmasını yasaklama tekel hakkına sahiptir. Hiçbir kimse Rusya Federasyonu'nda korunan ticari markayı sahibinin iznini almadan kullanamamaktadır. Ticari markanın veya sözkonusu markayla işaret edilen ürünün veya sözkonusu markaya karışacak kadar benzer olan herhangi bir başka markanın benzeri mallar konusunda imal edilmesi, kullanılması, satışa sunulması, satılması vb. veya bu amaçla muhafaza edilmesi, ticari marka sahibinin hakkının ihlali olarak kabul edilmektedir. Ticari marka tescili 10 yıl geçerli olup, talep üzerine her on yıl için uzatılabilir. Rusya Federasyonu'nda satılacak ithal ürünlerin markasının başkası adına kayıtlı olup olmadığı araştırılmalıdır. Dağıtım ve Satış Kanalları Rusya Federasyonu'na ithal edilen mallar, ithalatçı firmalar veya bavul ticareti ile iştigal eden kişiler tarafından ülkeye getirilmektedir. Piyasadaki dağıtım ise toptancı firmalar ve parekendeci küçük firmalar tarafından gerçekleştirilmektedir. Tüketici kooperatifleri ve komisyoncularının da sistemde yer aldıkları görülmektedir. 1991 sonrasında dağıtım kanallarında kopukluklar görülmüştür. Bu dönemde, büyük Devlet Kuruluşlarının etkinliği zayıflamış olup, dağıtımda özel firmalar etkili rol oynamaya başlamışlardır. Coğrafi olarak oldukça geniş bir ülke olan Rusya Federasyonu'nda ağır kış şartlarının uzun bir süre hüküm sürdüğü düşünüldüğünde, mal dağıtım ağının önemi ortaya çıkmaktadır. Ürün dağıtım ve satışlarında pazarlar önemli yer tutmaktadır. Ancak, sözkonusu pazar yerlerini ülkemizdeki pazar yerleri ile özdeşleştirmek mümkün değildir. Sözkonusu pazarlarda parekende satış yapılmakla birlikte bu pazarlar toptan mal satışlarının yapıldığı, malların ülke içerisindeki dağıtımında önem arz eden yerlerdir. Moskova'daki pazarlar, toptan satışlarla malın Rusya'nın diğer bölgelerine gönderildiği noktalardır. Rusya Federasyonu'nda küçük tacirler ellerindeki sermayeye göre pazar ve depolardan mal tedarik etmekte ve bu malları Rusya'nın diğer bölgelerinde satmaktadırlar. Pazarların yanısıra, perakende satış, değişik gelir gruplarının ihtiyacına cevap verecek çeşitli mağazalar yoluyla gerçekleştirilmektedir. Tüketim malları içerisinde ithal malları önemli bir yer tutmaktadır. Mevcut mevzuat gereğince dahili satışların Ruble cinsinden yapılması gerekmektedir. Ancak, uygulamada satış yapan bazı birimlerin kuruluş ve mağazaları ticarette sanal birim (y.e) kullandıkları ve mal fiyatlarının genellikle Amerikan Dolarına dayalı sanal birim cinsinden ifade ettikleri de görülmektedir. (Örneğin: Buzdolabı 120 y.e y.e=$) Bu durumda ödeme Ruble olarak yapılmakla birlikte, malın fiyatı, o günkü Ruble/sanal birim (yabancı döviz) paritesine göre hesaplanmaktadır. Tüketici Tercihleri Rusya'daki tüketici davranışları, dünyanın herhangi bir ülkesinde yaşayan tüketicinin davranış kalıplarından genel olarak bir farklılık göstermemektedir. Bireysel davranış dikkate alındığında, gelirine göre tasarruf eğilimi yüksek olmayıp, tüketim eğilimi yüksektir. Rusya için yeni olan, reklamların tüketici üzerindeki etkisinin yüksek olmasıdır. Tanıtım ve reklam tüketici tercihlerini değiştirebilmektedir. Promosyon, satışlar üzerinde etkili olabilmektedir. Rus tüketicisinin öncelikle dikkate aldığı unsurlar, fiyat ve kalitedir. Tüketim mallarına olan talep ise yüksektir. Gelir dağılımı düşük olan kesimler öncelikle ihtiyaç karşılama yönünde hareket etmektedir. Ancak, zaman içerisinde çok çeşitli ithal tüketim malı ülkeye girdiğinden kalite saiki ön plana çıkmıştır. Orta ve üst gelir grubunda kalite ve marka önemli bir unsurdur. Gelişmiş ülke ürünlerine yoğun bir ilgi vardır. Menşe ülke mal tercihinde etkili olmaktadır. Ülkemiz menşeli ürünler hakkında, bavul ticaretinin etkisiyle olumsuz bir imaj vardır. Temel pazarlama yöntemleri bu ülkede yeni yeni yayılmaktadır. Alışverişlerde tüketici tarafından kullanılan ödeme şekli nakit ödemedir. Rus vatandaşının, pazarlama stratejilerinde, yıllar boyu dünyada süper güç olmuş bir ülkenin bireyi olduğu dikkate alınmalıdır. Rusya'nın değişik etnik gruplardan oluşan bir nüfusu barındıran ve çok geniş bir ülke olduğu dikkate alınarak, tüketici zevk ve tercihlerinde de bu durum gözardı edilmemelidir. İşadamlarımızca Ticari İlişkilerde Dikkat Edilmesi Gerekli Bazı Hususlar Genel Olarak Rusya Federasyonu'nda ticari bağlantıların yapılmasında kişisel görüş, intibalar önemli yer tutmaktadır. Ticari faaliyette bulunan şirketlerin mali durumu ve güvenilirliği konusunda bilgi teminine yönelik bir veri tabanı mevcut değildir. Rusya Federasyonu'nda ticari faaliyette bulunmak için Ticaret ve Sanayi Odalarına kayıt mecburiyeti yoktur. Rus firmaları Odalarına kayıt olmaksızın faaliyet gösterebilir. Bu nedenle, firma güvenilirliği konusunda büyük firmalar hariç kişisel görüşler önemlidir. Ticari kontratlarda anlaşmazlık çözüm yolu belirtilmelidir. Ancak, ticari ilişkilerin anlaşmazlıkla sonuçlanması ve yabancı firmanın mahkeme kararı ile haklı bulunması durumunda bile uygulamada takip hukukunun etkin olmaması nedeniyle alacakların tahsili mümkün olamayabilmektedir. Bu nedenle, mal bedelini garanti altına alacak ödeme sistemlerine dış ticarette ağırlık verilmelidir. Uygulamada bankacılık sisteminin içinde bulunduğu durum nedeniyle akreditifli işlemler oldukça sınırlıdır. Ticari kontratların yapılmasında karşılıklı kişisel ilişkiler önemlidir. Konsinye satış yapan firmalarımızın mal bedellerini tahsilde problemle karşılaştıkları görülmektedir. Ticari ve mali mevzuatın şeffaf olmaması nedeniyle problemlerle karşılaşılacağı dikkate alınarak, gerekli konularda danışmanlık hizmeti alınmalıdır. Rusya Federasyonu'ndaki tüccarlar, yabancı firmaların Rusya Federasyonu'nda temsilcilik veya deposunun olup olmadığı hususuna ağırlık vermekte, küçük ve orta çaplı Rus tüccarlar sermayeleri oranında bu depolardan mal temini yoluna gitmektedirler. Doğrudan ithalat ise bu tür tüccarlarca tercih edilmemektedir. Moskova'da faaliyet gösteren Yapı Kredi, Ziraat Bankası, Garanti Bankası, Finansbank ve İktisat Bankalarından iki ülke arasındaki para transferleri konusunda bilgi alınmasının yararlı olacağı düşünülmektedir. Vize Uygulaması Rusya Federasyonu'na seyahat edecek olanların, sözkonusu ülkenin, ülkemizde bulunan konsolosluklarından vize almaları, Rusya Federasyonu'na ticari amaçla gidenlerin ise ticari vize almaları gerekmektedir. Vize alınması için Rus tarafınca gönderilen davetiye mektubu gereklidir. Ticari amaçla bu ülkeye gidenler, bu tür vize almadıkları taktirde ülkeye girişte büyük sorunlarla karşılaşmaktadırlar. Rusya Federasyonu'na varışta otel dışındaki yerlerde kalacak olanların 3 iş günü içerisinde polise (UVIR) kayıt yaptırmaları gerekmektedir. Resmi Tatil Günleri 1-2 Ocak : Yeni Yıl 7 Ocak : Ortadoks Yeni Yılı 8 Mart : Uluslararası Kadınlar Günü 1-2 Mayıs : İşçi ve İlkbahar Bayramı 9 Mayıs : Zafer Bayramı 12 Haziran : Bağımsızlık Günü 7 Kasım : Milli Uzlaşma Günü 12 Aralık : Anayasa Bayramı Rusya Federasyon'unda, resmi tatil günleri cumartesi ve pazara denk gelirse, bir sonraki iş günü tatil olmaktadır. İKLİM Ülkede kıtasal kara iklimi hakim olmakla beraber, ılıman kıta iklimi ile soğuk kutup iklimi arasında bir değişme gözlenmektedir. Rusya'nın kuzeyinde yer alan Sibirya Bölgesinde yılın büyük bölümünde aşırı soğuklar hakimdir. Kuzey bölgeleri buzlarla kaplıdır. Geniş bir kara sahasına sahip olması nedeniyle Rusya Federasyonu'nda çok çeşitli iklim özelliklerine rastlanmaktadır. Ülkenin kuzeyi Arktik kuşağında bulunurken, güneyde Karadeniz kıyılarında subtropikal iklim özellikleri görülmektedir. Doğu Sibirya karasal iklimin etkisi altındayken, Rusya'nın uzak doğusu muson yağmurları nedeniyle yıllık 1000 mm yağış almaktadır. Rusya Federasyonu topraklarının dörtte üçü düz ovalıktır. Orta Sibirya ve Uzak Doğuda sıradağlar bulunmaktadır. Doğu Avrupa düzlüğü Urallar'a, Batı Sibirya düzlüğü Altay Dağları'na kadar devam etmekte, Hazar kıyılarında ise, çoğu yerde yükseklik oranı deniz seviyesinin altında seyretmektedir. İklimin çoğu yerde ya çok soğuk ya da çok kuru olması, tarım için uygun ortam yaratmamaktadır. Değerlendirme Rusya Federasyonu ekonomisinde 1999 yılının ikinci yarısını müteakiben ekonomideki dengeler halen dış etkenlere açık bulunmaktadır. İhracat gelirleri içerisinde hammadde, petrol ve gaz önemli bir yer tutmaktadır. İşletmelerin reorganizasyonu ve yeni yatırımlar için finansman ihtiyacı bulunmaktadır. Dış borç geri ödemeleri de kaynak ihtiyacını arttırmaktadır. Bu çerçevede, orta ve uzun vadede ekonomideki durum yapısal reformlardaki başarıya bağlı olacaktır. Ancak, Rusya Federasyonu'nun büyük bir ekonomik potansiyele sahip olduğu ve ekonomik sıkıntıları, kaynaklarını kullanarak berteraf edebileceği hususu dikkate alınmalıdır. Ülkemiz ile Rusya Federasyonu arasındaki ticaret hacminin orta vadede artması beklenilmelidir. Rusya Federasyonu'nun ithalatında tüketim mallarının ağırlığı devam ettiği sürece ülkemiz menşeli tüketim mallarına bu pazarda ihtiyaç duyulması beklenilmektedir. Ülkemiz malları bu piyasada fiyat ve kalite olarak diğer ülke mallarına göre avantajlı konumda bulunmaktadır. Ülkemizin coğrafi konumu da diğer ülkelerle rekabet açısından, ülkemizi avantajlı duruma getirmektedir. Ayrıca, ülkemizin enerji açığını kapatmak için Rusya Federasyonu ile yaptığı doğal gaz anlaşmaları iki ülke arasındaki ticaret hacmini yükseltecektir. Ancak, iki ülke arasındaki ticareti dengeli hale getirmek amacıyla sevk edilen doğal gaz karşılığında ülkemiz menşeli mal ve hizmet alımlarının arttırılması önem arz etmektedir. Diğer taraftan, Türk ticari ve müteahhitlik firmaları Rusya pazarında belirli bir yer edinmişlerdir. Bu firmalarımız kriz şartları altında varlıklarını muhafaza etmişlerdir. Bu firmalardan bir kısmı Rusya Federasyonu'nda yatırıma yönelmişlerdir. Firmalarımızın dinamizmi iki ülke arasındaki ticareti olumlu olarak etkileyecek faktörlerden bir tanesidir. Bavul ticaretinin uzun vadeli bir ticaret şekli olmadığından hareketle, firmalarımızın uzun vadeli pazarlama stratejilerine ağırlık vermeleri uygun olacaktır. Ülkemizin, Rusya Federasyonu'ndan ithal ettiği mal kalemleri ise sınırlı sayıdadır. Ülkemiz ihtiyaçlarına göre ithal kalemleri sayısının arttırılması, iki ülke arasındaki ticari ilişkileri derinleştirecektir. Bölgede önemli bir güç olan Rusya ile ülkemiz arasıdaki ticari ilişkilerin geçmişte olduğu gibi siyasi ilişkilerden bağımsız olarak değerlendirilemeyeceği hususu ise dikkate alınması gerekli bir unsur olarak karşımıza çıkmaktadır. Yararlı Adresler T.C. Moskova Büyükelçiliği Ticaret Müşavirliği Turkish Embassy Office of The Commercial Counsellor 7 Rostovski Pereulok D: 12 119121 Moscow Russian Federation Tel: 7-095-2462989 Fax: 7-095-2464989 Rusya Federasyonu Büyükelçiliği Karyağdı sok. NO:5 Çankaya/Ankara Tel: (312) 439 21 22 Faks: (312) 438 39 52 RTİB (Rusya Türk İşadamları Birliği) Novoslabotskaya Ul. No. 26 Kat 3 Moskova Tel: 978 45 06 250 00 21 Rusya Federasyonu Ticaret Ve Sanayi Odası 103684, Moskova, ul. İlyinka, 6 Tel : (095) 929 0009 Faks : (095) 9290360 www.rbcnet.ru rbcnet@rbcnet.ru R.F. Türkiye Ticaret Mümesilliği Atatürk Bulvarı, 106 06540, Kavaklıdere, Ankara Tel : (312) 418 7512, 425 8139, 418 8139 Fax : (312)418 3991 RUSYA FEDERASYONU İLE İLGİLİ YARARLI İNTERNET ADRESLERİ T.C.Moskova Büyükelçiliği: www.turkishline.ru/embassy T.C.Moskova Ticaret Müşavirliği: www.turkishline.ru/dtm Rus Türk İşadamları Birliği: www.rtib.ru Turkishline (RF Hakkında Genel Bilgiler): www.turkishline.ru Türk Bankaları Finansbank Moskova www.finansbank.ru İktisatbank Moskova www.iktisatbank.ru Garantibank Moskova www.gbm.ru Yapıkredi Moskova www.yapikredi.ru RF Resmi Makamları RF İdari Sistemi: www.gov.ru RF Cumhurbaşkanlığı www.president.kremlin.ru RF Parlamentosu Aşağı Kanadı DUMA: www.duma.ru RF Hükümeti: www.government.ru RF Vergi Bakanlığı: www.nalog.ru RF Dışişleri Bakanlığı: www.mid.ru RF Eğitim Bakanlığı: www.ed.gov.ru RF Tarım ve Gıda Bakanlığı: www.mcx.ru RF Maliye Bakanlığı: www.minfin.ru RF Ekonomik Gelişme ve Ticaret Bakanlığı: www.economy.gov.ru RF Enerji Bakanlığı: www.mte.gov.ru RF Adalet Bakanlığı: www.scli.ru RF Ulaştırma Bakanlığı: www.mintrans.ru RF İstatistik Komitesi: www.gks.ru RF Gümrük Komitesi: www.customs.ru RF İnşaat ve Konut Politikası Komitesi: www.gosstroy.ru RF Standart ve Sertifikasyon Komitesi: www.gost.ru RF Merkez Bankası: www.cbr.ru RF Bölgeleri ile ilgili WEB-sayfaları: www.regions.ru www.lgg.ru Moskova Belediyesi (Moskova Hükümeti): www.mos.ru Gazeteler Rossiyskaya Gazeta (resmi gazete): www.rg.ru Trud: www.trud.ru Nezavisimaya Gazeta: www.ng.ru Kommersant: www.kommersant.ru İzvestiya: www.izvestiya.ru The Moscow Times: www.themoscowtımes.com İnternet gazeteleri: www.gazeta.ru www.strana.ru http://lenta.ru Yellowpages: www.yellowpages.ru Moscow Business Telephone Guide : www.mbtg.ru www.list.ru Rusya Federasyonu'nun Bölgesel Ticaret ve Sanayi Odalarının Listesi 1.ALTAY TİCARET VE SANAYİ ODASI 656038, Barnaul, ul. k.Marksa, 1 Tel:(3852)262050, 262361 Faks:(3852)262361, alttpp@desert.secna.ru 2. AMUR TİCARET VE SANAYİ ODASI - 675011, Blagovesçensk, ul. Sevçenko, 60/6 Tel:(4162) 445932, 427483 Faks:(4162)421577, atpp@tsl.ru 3. ARMAVİR TİCARET VE SANAYİ ODASI - 352900, Armavir, ul. Çeçerina, 61 Tel:(86137)56999, 40966 Faks:(86137)42070 4. ARHANGELSK TİCARET VE SANAYİ ODASI - 163061, Arhangelsk, ul. Sadovaya, 2 Tel:(8182)496190, 492180 Faks:(8182)496190, 434638 arkhangelsk@rfcci.rospac.msk.su 5. ASTRAHAN TİCARET VE SANAYİ ODASI 414040, Astrahan, ul. Jelyabova, 50 Tel:(8512)255844, 281433 Faks:(8512)281442 cci@mail.astrakhan.ru, cci@real.astrakhan.ru 6. BRYANSK TİCARET VE SANAYİ ODASI 241011, Bryansk, ul. Uritskogo, 48 Tel:(0832)461710, 742089 Faks:(0832)461710, tpp@online.bryansk.ru 7. VERHNEKAMSK TİCARET VE SANAYİ ODASI 618400, Perm bölgesi, Berezniki, pr-t Lenina, 61 Tel:(34242) 67062, 62263, 62561 Faks:(34242)63552, branch.rose@perm-inform.x400.rosprint.ru 8. VOLGOGRAD TİCARET VE SANAYİ ODASI 400005, Volgograd, ul. 7-aya Gvardeyskaya, 2 Tel:(8442)342202, 346734 Faks:(8442)342202, tpp@advent.avtlru 9. VOLJSK TİCARET VE SANAYİ ODASI 404130, Voljskiy, Volgogradskaya bölgesi., prosp. Lenina, 19 Tel:(8443)423203 Faks:(8443)423232, bisiness@reavtlru; volzcci@tomcat.ru 10. VOLOGDA TİCARET VE SANAYİ ODASI - 160600, Vologda, ul. Lermontova, 29 Tel:(8172)721480, 724900, 723258Faks:(8172)723258, grant@vologda.ru 11. VORONEJ TİCARET VE SANAYİ ODASI 394068, Voronej, ul. Plehanovskaya, 53, ofis 709-712 Tel:(0732)524938, 522117 Faks:(0732)524938, 770666, mail@oootpp.vrn.ru 12. VISELKİ TİCARET VE SANAYİ ODASI - 353130, st. Vıselki, krasnodarskiy kray, ul. Lenina, 27 Tel:(86157)23581, 23366 Faks:(86157)23581 13. VYATKA TİCARET VE SANAYİ ODASI 610000, Kirov (Vyatka), Oktyabrskiy prosp., 104, kom. 706 Tel:(8332)679343, 678944, 673700 Faks:(8332)679343, iac@vtpp.kirov.ru 14. GATCHİNA TİCARET VE SANAYİ ODASI 188350, Leningradskaya bölgesi., Gatçina, ul. Zvereva, 20/2 Tel:(81271)71904 Faks:(81271)71658 priorat@infopro.spb.su 15. HABAROVSK TİCARET VE SANAYİ ODASI Habarovsk, ul. Seronova, 113 Tel:(4212) 23-47-70, 32-82-33, 23-68-88, 23-47-28 Faks:(4212)235458,328233, dvtpp@fecci.khv.ru 16. DMİTROVSK BÖLGESEL TİCARET VE SANAYİ ODASI 141800, Dmitrov, Moskova bölgesi., ul. Moskovskaya, 29 v Tel:(222)77853, (095)5877853 Faks 17. EYSK BÖLGESEL TİCARET VE SANAYİ ODASI 353660, eysk, ul. k.Marksa, 14 Tel:(86132)33824, Faks : (86132)34225 etpp@key.kuban.su 18. JUKOVSK TİCARET VE SANAYİ ODASI 140160,. Jukovskiy, Moskova bölgesi., ul. Gagarina, 2 Tel/Fax: (095)5562836, 5562593 19. KABARDİN-BALKAR TİCARET VE SANAYİ ODASI 360000, Nalchik, p.k. 331 Tel:(86622)58507 Faks:(86622)58962, nalchik@rfcci.rospac.msk.su 20. KALİNİNGRAD TİCARET VE SANAYİ ODASI 236017, Kaliningrad, pr. Pobedı, 55 Tel:(0112)218715, 215507 Faks:(0112)218715, Kaliningrad_cci@baltnet.ru 21. KALUGA TİCARET VE SANAYİ ODASI 248600, Kaluga, pl. Starıy Torg, 9 Tel:(0842)570117, 241622 Faks:(0842)570117, cci@kaluga.ru , ktpp@amd.kaluga.ru 22. KANEVSKAYA BÖLGESEL TİCARET VE SANAYİ ODASI 353710, st. Kanevskaya, ul. Nesterenko, 69 Tel:(86164)43077 knstpp@krintel.ru 23. KOSTROMA TİCARET VE SANAYİ ODASI 156013, Kostroma, a/ya 26, ul. Kalinovskaya, 38, kab. 212 Tel:(0942)556262 Faks:(0942)543105, ktpp@kmtn.ru 24. KRASNODAR TİCARET VE SANAYİ ODASI 350063, Krasnodar, ul. Kommunarov, 8 Tel:(8612)682213, 682274, 620827,626335, 624446, 682274,620827 Faks:(8612)68 2213 tppkk@mail.south.ru 25. KROPOTKİN BÖLGESEL TİCARET VE SANAYİ ODASI 352130, Kropotkin-14, ul. Krasnaya, 250 Tel:/faks(86138)52825 kropmtpp@krintel.ru 26. KUSBASS TİCARET VE SANAYİ ODASI 650099, Kemerovo, prosp. Sovetskiy, 63, kom. 113 Tel:(3842)254432, 254833, 252732 Faks:(3842)254833, ktpp@relay.kuzbass.net , ktpp@tpp.kemerovo.su 27. KURSK TİCARET VE SANAYİ ODASI 305000, Kursk, ul. Kirova, 7, Tel:(0712)562594, 562469, 24551 Faks:(0712)562462, vvv@ktpp.kursk.ru 28. LABİNSK BÖLGESEL TİCARET VE SANAYİ ODASI 352310, Labinsk, ul. k.Marksa, 160 Tel:(86169)24723Faks:(86169)24723 29. LİPETSK TİCARET VE SANAYİ ODASI 398019, Lipetsk, ul. Skorohodova, 2 Tel:(0742)456004, 456069, 456083 Faks:(0742)720504, star@cci.lipetsk.su 30. MAGADAN TİCARET VE SANAYİ ODASI 685000, Magadan, ul. Portovaya, 8- 313 Tel:(41322)24781, 28512 Faks:(41322)24781 31. MOSKOVA TİCARET VE SANAYİ ODASI 117393, Moskova, ul. Akademika Pilyugina, 22 Tel:1327510, 1327418 Faks:1320547, 1320029, mtpp@mtpp.org 32. SARATOV TİCARET VE SANAYİ ODASI 410600, Saratov, ul. Bolşaya Kazaçya, 30 Tel:(8452)247610, 247763, 247231 Faks:(8452)247231, 244301, 249236 chamber@lvcci.saratov.su , cci@overta.ru 33. NOVGOROD TİCARET VE SANAYİ ODASI 173002, Novgorod, ul. Germana, 1a, 3 ıt. Tel:(8162)279796, 279747 Faks:(8162)279897, ncci@telecom.nov.ru 34. NOVOROSSIYSK TİCARET VE SANAYİ ODASI 353907, Novorossiysk, Anapskoye ş., 18 Tel:(8617)226359, 226336 Faks:(8617)226547, 226443 , Lkozlova@ntpp.kuban.ru 35. NOVOSİBİRSK TİCARET VE SANAYİ ODASI - 630064, Novosibirsk, prosp. Marksa, 1 Tel:(3832)464065, 465401, 464150 Faks:(3832)463047, main@sbcnet.nsk.ru 36. OBNINSK TİCARET VE SANAYİ ODASI - 249020, Kaluga bölgesi, Obninsk, ul. Engelsa, d.9/20. Tel.: (08439) 4-05-83, TeleFaks: (095) 255-22-25, (08439) 4-86-11 tpp@obninsk.com 37.ODİNTSOVO TİCARET VE SANAYİ ODASI - 143000, Odintsovo, Moskovskaya bölgesi., ul. Parkovaya, 28, kom. 226 Tel(095)5991565 Faks:5991565 38. OMSK TİCARET VE SANAYİ ODASI 644099, Omsk-99, ul. Krasnıy Put, 18 Tel:(3812)230523, 234580 Faks:(3812)235248 omtpp@dionis.omskelekom.ru 39.OREL TİCARET VE SANAYİ ODASI 302028, Orel, ul. Proletarskaya gora, 7 Tel:(08622)69024, 95469, 52574 Faks:(08622)95469, otpp@valley.ru 40. PAVLOV-POSAD TİCARET VE SANAYİ ODASI 142500, Pavlovskiy Posad, Moskovskaya bölgesi., ul. Bolşaya Pokrovskaya, 35, Tel:(0943)22517, (243)22517 41. PENZA TİCARET VE SANAYİ ODASI - 440020, Penza, ul. Moskovskaya, 56, oda 21 Tel:(8412)663043, 665664, 664735 Faks:(8412)665887, 550420 Penzcci@mail.sura.com.ru 42. PERM TİCARET VE SANAYİ ODASI - 614000, Perm, ul. Sovetskaya, 24B Tel:(3422)122811, 122812 Faks:(3422)124112, permcci@perm.raid.ru 43. PODOLSK TİCARET VE SANAYİ ODASI - 142109, Podolsk, Moskova bölgesi, ul. Rabochaya, 2/40 Tel: (095) 1379749 Faks:(095)137 9858 44. PRIMORYE(VLADIVOSTOK) TİCARET VE SANAYİ ODASI 690600, Vladivostok, Okeanski prosp., 13a Tel:(4232)269630, 261380 Faks:(4232)227226, palata@online.vladivostok.ru 45. REUTOVO TİCARET VE SANAYİ ODASI - 143952, Reutov, Moskovskaya bölgesi., ul. Gagarina, 5 Tel:5289163 Faks:5285222 46. ROSTOV TİCARET VE SANAYİ ODASI - 344006, Rostov-na-Donu, ul. B.Sadovaya, 73, kom. 101 Tel:(8632)513397 , 666404, 635276, 665861 Faks:(8632)666662, 666404, tpp@cons.rnd.ru 47. RIBİNSK TİCARET VE SANAYİ ODASI - 152934, Rıbinsk, Yaroslavl bölgesi., ul. Krestovaya, 4/6 Tel:(0855)520765, 523992 Faks:(0855)520765, 217603, tpp@ryb.adm.yar.ru 48. RYAZAN TİCARET VE SANAYİ ODASI 390046, Ryaçan, ul. Gorkogo, 17 Tel:(0912)772067, 774860 Faks:(0912)289902 ryazanccı@rtpp.ryazan.ru 49. ORTA VOLGA TİCARET VE SANAYİ ODASI 443034, Samara, ul. a.Tolstogo, 6 Tel : (8462)32 1159, 33 6014, 32 4823, Faks : (8462)32 7662 svtpp@vis.infotel.ru 50. SANKT-PETERBURG TİCARET VE SANAYİ ODASI 191194, Sankt-Petersburg, ul. Çaykovskogo, 46-48 Tel:(812)2734896, 2721148, 2790968 Faks:(812)2726406, 2728612, info@spbcci.ru 51. SAHALİN TİCARET VE SANAYİ ODASI 69300, Yujno-Sahalinsk, Kommunistiçeskiy prospekt, dom 39, korp. 2, ofis 311 Tel. (4242)722548 Faks (4242)727570 52. MURMANSK TİCARET VE SANAYİ ODASI http://www.murmAnweb.An.ru/ncci 183766, MurmAnsk, per. RusAnovA, 10 Tel:(8152)472999, 472789, 473459 FAks:(8152)473978 i 4778910060 ncci@online.ru 53. SERPUHOV TİCARET VE SANAYİ ODASI 142203, . Serpuhov, Moskova bölgesi., ul. Gorkogo, 1a Tel: (0967)727625, (27)759747, 753083 Faks:( 0967)727625 , yai@protvino.serpukhov.su 54. SLAVYANSK TİCARET VE SANAYİ ODASI - 353840, Slavyansk-na-kubani, Mayevskoe şosse, 1 Tel:(86146)21605, 21693 Faks: , rol@nttp.kuban.ru 55. SMOLENSK TİCARET VE SANAYİ ODASI 214000, Smolensk, ul. karla Marksa, 12 Tel:(0812)554142, (0812)237450, 37432, 37691 Faks:(0812)237450 torgpal@admin.smolensk.ru 56. SREDNE-VOLJSK TİCARET VE SANAYİ ODASI 443034, Samara, ul. a.Tolstogo, 6 Tel:(8462)321159, 336014, 324823 Faks:(8462)327662, svtpp@vis.infotel.ru 57. STAROOSKOLSK TİCARET VE SANAYİ ODASI 309530, Starıy oskol, ul. Lenina, 66, Tel:(0725)221340, 225397 Faks:(0725)221340, stpp@oskolnet.ru 58. TAGANROG TİCARET VE SANAYİ ODASI 347900, Taganrog, Rostovskaya bölgesi., ul. Frunçe, 59-a, kom. 4 Tel/faks:(86344)63041 59. TAYMIR TİCARET VE SANAYİ ODASI 663210, Dudinka, Taymırskiy , ul. Gorkogo, 34 Tel:(39111)21159, 25509 Faks:(39111)25509 60. TAMBOV TİCARET VE SANAYİ ODASI 392000, Tambov, uliöa Internatsionalnaya, dom 37 Tel:(0752)480714, 480723 Faks:(0752)476634 cmi@mtts-tambov.ru 61. TVER TİCARET VE SANAYİ ODASI 170000, Tver, Glavpoçtampt a/ya 660, ul. Erofeyeva, 5 Tel:(0822)427843, 426119, 426872, 334138 Faks:(0822)427843, (095) 9730144 (moskovskié, dlya 157), tppaltvr@online.tver.ru 62. TİHORETSK TİCARET VE SANAYİ ODASI 352100, Tihoretsk, ul. Lyapidevskogo, 64 Tel:(86196)22227, 22515 63. TOMSK TİCARET VE SANAYİ ODASI 634032, Tomsk, pl. Lenina, 6, kab. 295 Tel:(3822)224088, 222033 Faks:(3822)224054 tomsk@rfcci.rospac.msk.su 64. BELGOROD TİCARET VE SANAYİ ODASI 308600, Belgorod, ul. Litvinova, 110 Tel:(0722)268950, 329404, 263481, 321239, 225284 Faks:(0722)311451, BELRCCI@BELGTTS.RU 65. VLADİMİR TİCARET VE SANAYİ ODASI 600017, Vladimir, ul. Mira, 29, Tel.: (0922) 23-25-64, 23-69-54, 23-79-91, TeleFaks: (0922) 23-69-54, 23-79-91,23-08-97 ab.51, Teleks: 218911 , root@tpp.vladimir.elcom.ru 66. IRKUTSK TİCARET VE SANAYİ ODASI 664003, Irkutsk, ul. Suhe-Batora, 16 Tel:(3952)335060, 335116, 342747, 335132 Faks:(3952)335066, info@ccies.ru 67. BRATSK TİCARET VE SANAYİ ODASI 665708, . Bratsk-8, Irkutskaya bölgesi., ul. kurçatova, 30-a Firma "Bratskekspertiza" Tel:(3953) 41-83-50 Faks:(3953) 41-83-50, cci@irmail.ru 68. DUBNA TİCARET VE SANAYİ ODASI 141980, Moskova bölgesi., Dubna, ul. Sovetskaya, 14 Tel:(221)54739, 23329 Faks:(221)23329 69. KRONSTADT TİCARET VE SANAYİ ODASI Tel/faks : (812) 236 4230 mor@kb.dux.ru 70. NABEJNIYE ÇELNI TİCARET VE SANAYİ ODASI 423826, Naberejnıye Çelnı ul. Usmanova, 122 (49-20) Tel:(8552)547908, 547759, 541362 Faks:(8552)547631, tpp@tatincom.ru 71. NOVOÇERKASSK TİCARET VE SANAYİ ODASI 346426, Novoçerkassk, Rostovskaya bölgesi., a/ya 1, ul. Dvortsovaya, 5 Tel:(86352)48292, 48170, 23308, 27587 Faks:(86352)48170, 27587, 23157 72. PETROZAVODSK TİCARET VE SANAYİ ODASI 185000 Rossiyskaya Federatsiya, Respublika kareliya, Petroçavodsk, ulitsa kuybışeva, dom 17 Tel.: (8142)775958, Faks: (8142) 775958 chamber@karelia.ru 73. PUŞKİN TİCARET VE SANAYİ ODASI 189620, Puşkin, ul. Puşkinskaya, 28/21 Tel:(812) 4650529 Faks:(812)460529, tpp@telecom.lek.ru 74. SOVETSKAYA GAVAN TİCARET VE SANAYİ ODASI 682880, Sovetskaya Gavan, ul. Lenina, 24 Tel:(42138)34463 Faks: (42138)34463 75. SOÇI TİCARET VE SANAYİ ODASI 354000, Soçi, ul. Kubanskaya, 15 Tel:(8622)929094, 929095, 922003, 992053, 999611, Faks:(8622)922003, tpp@sochi.ru 76. STAVROPOL TİCARET VE SANAYİ ODASI Stavropol, ul.Lenina, 384 Tel : (8652) 945334 Faks : (8652)34 0510 stcci@statel.stavropol.ru 77. TOLYATTİ TİCARET VE SANAYİ ODASI 445009, Tolyatti, Samarskaya bölgesi., ul. Pobedı, 19a Tel:(8469)224621, 224734, 224837 Faks:(8469)224734 tpp@is.tlt.ru 78. SAHTI TİCARET VE SANAYİ ODASI 346500, Rostov bölgesi, Sahtı, ul. Sovetskaya, 134, of. 57 Tel:(86362)25154, 22061 Faks: 22539 79. DZERJİNSK İCARET VE SANAYİ ODASI 606032, Dzerjinsk, ul. Butlerova, 38 Tel:(8313)224033, 221792 Faks:(8313)221792 80. YAHUDİ OTONOM BÖLGESİ TİCARET VE SANAYİ ODASI 682200, Birobidjan, ul. Sholom - Aleyhem, 55 Tel:(42622)68580, 40587 Faks:(42622)62672 birobidzhan@rfcci.rospac.msk.su 81. IVANOVO TİCARET VE SANAYİ ODASI 153005, Ivanovo, prosp. F.Engelsa, 58 Tel:(0932)371404, 372263, 371471 Faks:(0932)419122, ofıce@tpp.ivanovo.ru 82. MİNERALNIYE VODY TİCARET VE SANAYİ ODASI 357600, essentuki, ul. Andjievskogo, 15 Tel.faks: (86534)55680 83. KAMÇATKA TİCARET VE SANAYİ ODASI 683024, Petropavlovsk-Kamchatski, pr. Karla Marksa, 31, ofis 319 Tel:(41522)32817, 32509, 32748 Faks:(41522)32817, 32509, kamtpp@svyaz.kamchatka.su 84. KARAÇAY-ÇERKESK TİCARET VE SANAYİ ODASI Karaçaevo-Çerkesskoé Respubliki 357100, Çerkessk, ul.Kooperativnaya, 6 Tel:(87822)51177, 56946 Faks:(87822)51637, cherkessk@rfcci.rospac.msk.su 85. KOMİ-PERM OTONOM BÖLGESİ TİCARET VE SANAYİ ODASI 617240 , Perm bölgesi, komi-Permyatski Otonom Bölgesi , Kudymkar, ul. 50-letiya oktyabrya, 30, Tel: (3422) 34-02-98, 33-81-28, TeleFaks: (3422) 34-27-47 arkadia@perm.raid.ru 86. MOSKOVA BÖLGESEL TİCARET VE SANAYİ ODASI 142109, Moskova bölgesi., Podolsk, ul. Rabochaya, 2/40 Tel: (095) 1379858, 1379749 87. NİJNİ-NOVGOROD TİCARET VE SANAYİ ODASI 603005, Nijni- Novgorod, pl. Oktyabrskaya, 1 Tel:(8312)360210, 367616, 367704 Faks:(8312)364009, tpp@rda.nnov.ru 88. ORENBURG TİCARET VE SANAYİ ODASI 460356, Orenburg, Parkovy prosp., 6 Tel:(3532)777329, 777513, 774936 Faks:(3532)777329, ortpp@mail.oris.ru 89. PSKOV TİCARET VE SANAYİ ODASI 180000, Pskov, ul. Sovetskaya, 15a Tel:(81122)23660, (8112)163883 Faks:(8112)160052, cci@opennet.pskov.ru 90. ADIGEY TİCARET VE SANAYİ ODASI 352700, Maykop, ul. Sovetskaya, 176 Tel:(87722)24735 Faks:(87722)25134, tppra@istnet.ru , maykop@rfcci.rospac.msk.su 91. ALTAY TİCARET VE SANAYİ ODASI 659700,, Altayski Kray, Gorny Altaysk, ul. Choros-Gurkina, d. 29, Tel: (38822) 5-74-11, Faks: (38822) 3-